Najlepszy czas dla zawodowców

W nowoczesnych laboratoriach na Politechnice Poznańskiej uczniowie wielkopolskich szkół przygotowują się do wejścia na rynek, który szybko weryfikuje ich kompetencje. Unijny projekt „Czas zawodowców dla Wielkopolski”, w którym mają szansę uczestniczyć, od lat łączy edukację z realnymi potrzebami przemysłu i biznesu. Pojechaliśmy do Poznania, żeby przez jeden dzień stać się częścią tego doświadczenia i poznać ludzi, którzy dzięki unijnemu wsparciu rozwijają skrzydła.

Do laboratorium maszyn inteligentnych trafiamy w kluczowej chwili. Prowadzący – mgr inż. Kacper Bereszyński, młody doktorant, wpisuje ostatnie komendy do komputera. Robot jest już zaprogramowany i gotowy do działania. Zaczyna wykonywać polecenia, a każdy jego ruch bacznie analizuje grupa uczniów. Maszyna zbliża się do magazynu, skąd pobiera próbkę materiału. Następnie kieruje się do obrabiarki CNC. Umieszcza element w odpowiednim miejscu. Po kilku minutach odbiera gotowy produkt. To proces, który w zaawansowanych technologicznie firmach, jest dziś codziennością.

To jedno z 18 laboratoriów, w których uczniowie wielkopolskich szkół zdobywają kompetencje przyszłości. Otwarto je w grudniu 2025 roku, wraz z czterema innymi: czystych technologii, mechaniki pojazdów, magazynów energii i elektromobilności. Wszystkie są częścią unijnego projektu „Czas zawodowców dla Wielkopolski”.

***

- Samorząd Województwa Wielkopolskiego od lat działa na rzecz rozwoju szkolnictwa zawodowego, angażując instytucje rynku pracy i edukacji. Celem działań jest jak najlepsze dostosowanie systemu kształcenia do potrzeb rynku pracy – mówi Dorota Kinal, dyrektor Departamentu Edukacji i Nauki Urzędu Marszałkowskiego Województwa Wielkopolskiego. - Wzrost kompetencji uczniów, nowoczesna infrastruktura i współpraca z uczelniami i szkołami regionu przyczynia się do jak najlepszego przygotowania młodzieży na intensywne zmiany. Politechnika Poznańska jest dla samorządu kluczowym partnerem. Dzięki unijnemu wsparciu nasza współpraca wydatnie przyczynia się do rozwoju edukacji i wzmocnienia potencjału gospodarczego regionu – dodaje.

Realizatorzy przygotowali ofertę dla przeszło 30 zawodów. Wszystko w porozumieniu z wielkopolskimi przedsiębiorcami, którzy sami wskazali, jakich pracowników, z jakimi umiejętnościami potrzebują. Uczniowie w laboratoriach uczestniczą w różnych formach wsparcia. To m.in. ośmiogodzinne zajęcia modułowe, w ramach których za pomocą testów początkowych i końcowych, badany jest rozwój umiejętności młodzieżowych. Odbywają się według autorskich programów. Grupy uczniów korzystają również z kilkugodzinnych zajęć otwartych w laboratoriach, poziomem i zakresem dostosowanych do ich potrzeb. Trzecią formą są zajęcia online – krótkie, trzydziestominutowe, z obszarów pracy laboratoriów.

***

W laboratorium spotykamy osoby, które z ramienia Politechniki Poznańskiej odpowiadają za realizację przedsięwzięcia. To dr hab. inż. Maciej Szafrański, prof. PP kierujący zadaniami uczelni w projekcie, kierownik Zakładu Marketingu i Rozwoju na Wydziale Inżynierii Zarządzania oraz mgr Tomasz Dworek, prowadzący zajęcia w laboratorium multimediów.

- „Czas zawodowców dla Wielkopolski” wypełnia lukę między kształceniem formalnym a wymaganiami rynku pracy – przekonuje prof. Szafrański. – W laboratoriach uczniowie mają prawo popełniać błędy, na których się uczą. W firmach nie ma na to miejsca. Zdobytą wiedzę mogą transferować do przedsiębiorstw. Sami też musimy nadążać za zmianami. Technologie, które były nowością na początku projektu, dziś są standardem.

- Projekt łączy kilka sfer. Najważniejsi są oczywiście uczniowie. To z myślą o nich i o ich przyszłości, robimy to wszystko. Dzięki podniesionym kompetencjom mogą być konkurencyjni na rynku pracy. Kolejne ogniowo to przedsiębiorcy. Dzięki nim pracujemy i szkolimy w oparciu o twarde, rzeczywiste zmienne, a nie teorię. Nie byłoby to możliwe bez samorządu województwa, odpowiedzialnego za koordynację działań oraz bez Politechniki, która zapewnia infrastrukturę, kadrę i wiedzę – wylicza Tomasz Dworek. - Pamiętajmy, że nasz projekt to nie tylko zajęcia w laboratoriach. To również nauka samodzielności, możliwość zapoznania się z życiem akademickim, co nie pozostaje bez wpływu na wybory dotyczące dalszej drogi kształcenia – zapewnia.

***

Zajęcia trwają. Kontrolę przejmują uczniowie, którzy starają się prowadzić pojazd. Polecenia wykonują pewnie, bez zawahania. Jakby robili to od lat. Wśród nich jest Adrian Jąder z klasy drugiej kształcącej w zawodzie technik automatyk, z Zespołu Szkół Łączności im. Mikołaja Kopernika w Poznaniu.

- Technologie interesują mnie od dziecka. Zawsze zastanawiałem się jak wszystko działa. Od najprostszych rzeczy, jak drzwi w autobusie, po skomplikowane linie produkcyjne w fabrykach. Nie widziałem dla siebie innej drogi kształcenia, niż automatyk – mówi.

W obsłudze robota pomaga mu kolega, Zbyszko Kalinowski.

- Wybrałem technikum, bo wolę konkret – stawiam praktyczne przedmioty, nad teoretyczne – mówi. - Zdecydowałem się na zawód technika automatyka przede wszystkim dlatego, że daje bardzo dużo różnych możliwości. Nie mam jeszcze sprecyzowanych planów na dalszą drogę kształcenia – dodaje.

Obaj bardzo cenią możliwość zdobycia praktycznych umiejętności, które w przyszłości będą ich promowały na rynku pracy. To jednak nie wszystko, na co zwracają uwagę.

- Planuję w przyszłości studiować na Politechnice Poznańskiej – mówi Adrian. - Dzięki udziałowi w projekcie mogłem zobaczyć, jak wygląda akademicka rzeczywistość, poczuć ten klimat, przekonać się, co uczelnia może nam zaoferować. Zdecydowanie utwierdziło to moje plany.

- Projekt daje perspektywę – dodaje Zbyszko. - Na lekcji nie mamy możliwości pracować na maszynach czy skomplikowanych układach. Szkolny program nie nadąża czasem za rzeczywistością. Tutaj – przeciwnie, dowiadujemy się tego, jak wybrana przez nas branża będzie wyglądała w przyszłości. I na tę przyszłość będziemy przygotowani.

Zadanie wykonane. Robot, po zrealizowaniu poleceń, zjechał do bazy. Uczniowie świetnie się spisali.

- Sami zrealizowali proces, który wykorzystywany jest na co dzień w zaawansowanych technologicznie firmach. Pracowali na nowoczesnych urządzeniach i mogli sprawdzić swoje umiejętności. To bezcenne w kontekście ich przyszłej drogi zawodowej – mówi mgr inż. Kacper Bereszyński, prowadzący.

Na pytanie, czy takie projekty przynoszą realne efekty, odpowiada bez wahania – sam jestem ich beneficjentem!

- Smykałkę do technologii miałem od małego. W 2018 roku zacząłem studia na Politechnice Poznańskiej. Brałem udział w wielu różnych projektach, dzięki którym zainteresowałem się pracą badawczo-naukową. To właśnie dzięki temu, w czerwcu ubiegłego roku zaproponowano mi udział przy tworzeniu laboratorium maszyn inteligentnych, w którym się właśnie znajdujemy – opowiada. - Praca z uczniami to dla mnie kolejne świetne doświadczenie. Sam wiele mogę się od nich nauczyć, zyskuję też zupełnie nową perspektywę. Znam wiele osób, które brały udział w tym przedsięwzięciu i dziś nie tylko je sobie chwalą, ale realnie korzystają z jego efektów, z powodzeniem studiując czy pracując z nowoczesnymi technologiami. Nie mam żadnych wątpliwości, że mamy dziś czas na zawodowców. A unijne przedsięwzięcie pozwala im rozwinąć skrzydła.

***

Projekt „Czas zawodowców dla Wielkopolski” to wspólne przedsięwzięcie Samorządu Województwa Wielkopolskiego i Politechniki Poznańskiej. Jest efektem współpracy rozpoczętej w 2012 roku i jest kontynuowane w każdej unijnej perspektywie finansowej. Skierowane jest do szkół prowadzących kształcenie zawodowe z terenu województwa wielkopolskiego. Umożliwia m.in. specjalistyczne zajęcia w laboratoriach, staże zawodowe u pracodawców z regionu, wsparcie uczniów poprzez budowanie samoświadomości o swoich umiejętnościach w kontekście wymagań rynku pracy oraz szkolenia dla nauczycieli. Obecna edycja projektu potrwa aż do 2029 roku. Jej całkowity koszt to niemal 61,5 mln zł, z czego unijne wsparcie wynosi przeszło 43 mln zł. Łączna wartość wszystkich edycji to kwota niemal 200 mln zł.