Fotografia przedstawia autobus utrzymany w czerwonych barwach, jadący przez centrum miasta. Zdjęcie pochodzi z archiwum beneficjenta.

Ostrów Wielkopolski i Kościan napędzają ekotransport

Czystsze powietrze, cichsze ulice i wygodniejsza komunikacja – tak zmienia się codzienność mieszkańców gmin, które przy unijnym wsparciu inwestują w niskoemisyjny transport. W kierunku zielonej mobilności zmierzają Ostrów Wielkopolski i Kościan.

Miasta znalazły się dziś w centrum walki o klimat. To właśnie tam kumulują się problemy związane z zanieczyszczeniem powietrza, hałasem i rosnącym ruchem samochodowym. Jak wynika z raportu Międzynarodowej Agencji Energetycznej (IEA), miasta odpowiadają za ok. 75% globalnego zużycia energii i 70% emisji CO2, co czyni je kluczowymi w walce z globalnym ociepleniem. Zeroemisyjne rozwiązania komunikacyjne stają się więc nie tylko ekologiczną koniecznością, ale też realnym sposobem na poprawę jakości życia mieszkańców. Elektryczne autobusy czy systemy rowerów miejskich ograniczają emisję dwutlenku węgla oraz poprawiają komfort podróżowania i atrakcyjność przestrzeni miejskiej. Coraz więcej samorządów sięga po te rozwiązania nie z obowiązku, lecz z przekonania, że nowoczesna, czysta mobilność jest najprostszą drogą do zrównoważonego rozwoju miast. W drodze do tych zmian pomagają Fundusze Europejskie. Przykład? Tylko w poprzedniej perspektywie (tj. z puli Wielkopolskiego Regionalnego Programu Operacyjnego na lata 2014-2020) zakupiono 223 autobusy dla komunikacji publicznej oraz wybudowano 121 węzłów przesiadkowych. Te działania są kontynuowane z Funduszy Europejskich dla Wielkopolski 2021-2027.

Ekonomia, ekologia, dostępność

Jednym z liderów wprowadzania proekologicznych rozwiązań komunikacyjnych w regionie jest Ostrów Wielkopolski. Miasto od lat sukcesywnie rozbudowuje flotę niskoemisyjnych autobusów. Unijne wsparcie przeznaczono tu również na wybudowanie Centrum Przesiadkowego, rozwój infrastruktury przystankowej i systemu informacji pasażerskiej. Aktualnie samorząd realizuje kolejne przedsięwzięcie, obejmujące m.in. zakup czterech autobusów o napędzie elektrycznym z systemem ładowania oraz modernizację zajezdni autobusowej. Dodatkowo powstaną nowa infrastruktura przystankowa, drogi rowerowe i oświetlenie uliczne.

– Systematyczna wymiana taboru na nowoczesne autobusy elektryczne to inwestycja w oszczędność, niezawodność i komfort pasażerów – mówi Beata Klimek, prezydent Ostrowa Wielkopolskiego. – Pojazdy, które zakupimy są tańsze w eksploatacji - koszt przejechania 100 km jest aż trzykrotnie niższy niż w przypadku autobusów z silnikiem diesla, a awaryjność napędu elektrycznego jest minimalna – podkreśla.

Na zdjęciu widać cztery elegancko ubrane osoby – kobietę i trzech mężczyzn, którzy prezentują podpisane umowy. Za nimi znajdują się ścianki z napisami Fundusze Europejskie, Ostrów Wielkopolski. Fotografia pochodzi z archiwum beneficjenta.

Każdy nowy „elektryk” na ostrowskich ulicach to wyraźny skok jakościowy w obsłudze pasażerów. Obecnie jest ich w mieście 16, a to dopiero początek zmian. Jeszcze w tym roku ostrowską flotę zasili sześć kolejnych proekologicznych pojazdów, zakupionych w ramach programu „Zielony Transport Publiczny”. Z kolei dzięki umowie podpisanej w listopadzie, w połowie 2027 roku na trasy wyjadą dodatkowe cztery sztuki. Pojazdy te zostały zaprojektowane z myślą o dostępności dla osób z niepełnosprawnościami i ograniczeniami ruchowymi, seniorów oraz rodziców podróżujących z dziećmi w wózkach. Wyposażone są w funkcję „przyklęku”, dzięki której kierowca jest w stanie obniżyć prawą stronę autobusu o kilka centymetrów, zmniejszając różnicę poziomów między progiem wejścia a krawężnikiem. Na skalę kraju wyróżniają je dwa specjalnie wyznaczone miejsca dla poruszających się na wózkach inwalidzkich, a także system zapowiedzi głosowych zwiększający bezpieczeństwo i komfort osób niewidomych i niedowidzących. Nowe autobusy wyposażone zostaną też w cyfrowy monitoring oraz defibrylator.

Po zrealizowaniu unijnego projektu flota ostrowskiego Miejskiego Zakładu Komunikacji aż w 50% będzie zeroemisyjna. To jeden z najwyższych wskaźników w regionie.

– Mieszkańcy chętnie korzystają z komunikacji miejskiej. W ubiegłym roku odnotowaliśmy blisko 2,5 miliona przejazdów – podkreśla Beata Klimek. – Również budowa nowych ścieżek rowerowych spotyka się z uznaniem ostrowian. Są uzupełnieniem istniejącej infrastruktury i docelowo mają stworzyć sieć dróg umożliwiających płynne poruszanie się rowerem po całej Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej. Nasze inwestycje nie byłyby jedna możliwe, gdyby nie unijne wsparcie, które pomaga nam stawać się miastem wyznaczającym ekologiczne trendy – zaznacza.

Jakie zmiany zachodzą w komunikacji miejskiej w Ostrowie Wielkopolskim? Sprawdź, oglądając materiał wideo.

Całkowita wartość projektu „Zrównoważony rozwój mobilności miejskiej Ostrowa Wielkopolskiego wraz z modernizacją infrastruktury towarzyszącej na terenie Aglomeracji Kalisko-Ostrowskiej” to ponad 21,6 mln zł. Unijne dofinansowanie wyniosło ponad 12,2 mln zł.

Zrównoważony rozwój

Działania w zakresie rozwoju mobilności mieszkańców podejmuje też Gmina Kościan. Przy unijnym wsparciu na trasie Kiełczewo-Bonikowo, Czarkowo-Widziszewo, Ponin-Kobylniki powstały nowe ścieżki rowerowe oraz rozrósł się parking rowerowy w Nowym Dębcu (letnisko nad Zbiornikiem Wonięść).

cudzysłów Aktualnie trwa budowa ścieżki na odcinku Nacław-Gryżyna. Powstaną też nowe punkty przesiadkowe przy stacjach kolejowych w Widziszewie i Starych Oborzyskach, obsługiwanych m.in. w ramach Poznańskiej Kolei Metropolitarnej.

Jednocześnie trwa instalacja i wdrożenie sytemu zarządzania drogami rowerowymi.

Ilustracja ukazuje asfaltową ścieżkę rowerową biegnącą przez łąkę. Trasa skręca przy drewnianej wiacie. Zdjęcie pochodzi z archiwum beneficjenta.

– Chcemy przygotować dla kolejnego pokolenia gminę bezpieczną i czystą – podkreśla Mirosław Duda, Zastępca Wójta Gminy Kościan. – Mieszkańcy zyskają bezpieczne trasy dojazdowe do szkół, zakładów pracy i stacji kolejowych, a także tereny do aktywnej rekreacji rowerowej i biegowej. Inwestycje wzmacniają nasz turystyczny potencjał. Po zakończeniu projektu będziemy mieli do dyspozycji ponad 50 km ścieżek rowerowych. Mamy nadzieję, że te działania zmobilizują przedsiębiorców do inwestycji w miejscowościach, które stały się bardziej dostępne komunikacyjnie – dodaje.

Całkowita wartość projektu „Zwiększenie dostępności transportowej na terenie Gminy Kościan w szczególności poprzez budowę ścieżek rowerowych oraz punktów przesiadkowych w miejscowości Stare Oborzyska i Widziszewo” to ponad 22 mln zł. Unijne dofinansowanie wyniosło ponad 15 mln zł.

To jednak nie koniec proekologicznych działań na naszym terenie. Gmina jako partner (wraz z liderem – Powiatem Kościńskim i gminami Czempiń, Śmigiel i Krzywiń) uczestniczy w projekcie „Rozwój mobilności i infrastruktury oraz podniesienie jakości życia mieszkańców Powiatu Kościańskiego poprzez zastosowanie multimodalnych i zeroemisyjnych rozwiązań transportowych”. W ramach przedsięwzięcia tylko na terenie gminy wybudowanych zostanie kolejnych 10 km ścieżek rowerowych wraz z oświetleniem. Łącznie w całym powiecie kościańskim powstanie ich aż 35 km. Projekt przewiduje również m.in. budowę zintegrowanych dworców autobusowych z infrastrukturą typu Bike&Ride. Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi ponad 86,6 mln zł, z czego blisko 60 mln zł to dofinansowanie ze środków UE.

O ekologicznych projektach zrealizowanych na terenie gminy Kościan opowiada wójt Andrzej Przybyła w videocaście „Zmiany tworzymy razem”.

Łukasz Karkoszka