Metropolia dla klimatu

Nowe tereny zielone, rozwiązania zatrzymujące wodę oraz przestrzenie publiczne dostosowane do zmieniającego się klimatu – to tylko część działań podejmowanych w samorządach Metropolii Poznań za sprawą Funduszy Europejskich dla Wielkopolski. Jak zazielenia się aglomeracja, co jest jeszcze jest w planach? Sprawdzamy.

Metropolia Poznań od lat pozyskuje środki z Funduszy Europejskich na działania związane z przygotowaniem swoich miast i gmin na efekty ocieplenia klimatu.

- Te zmiany dotyczą całego obszaru metropolitalnego, dlatego wymagają współpracy wielu samorządów. Wspólne działania koncentrują się przede wszystkim na przeciwdziałaniu skutkom ekstremalnych zjawisk pogodowych, takich jak gwałtowne burze czy błyskawiczne powodzie, ale także na łagodzeniu długofalowych konsekwencji zmian klimatu – mówi Anna Aleksandrzak, dyrektorka Metropolii Poznań.

W naszym regionie szczególnym wyzwaniem staje się deficyt wody i postępujące stepowanie terenów. Dlatego jednym z ważnych działań, w kontekście dostosowania do zmian klimatu, jest rozwój małej retencji. Dzięki niej możliwe jest zatrzymywanie wody i ograniczanie skutków suszy.

Metropolia Poznań, przy unijnym wsparciu, realizuje trzyetapowy projekt, który wpłynie na poprawę sytuacji w tej części regionu.

Dla tej części obszaru charakterystyczny jest również wysoki stopień uszczelnienia powierzchni miejskich, co utrudnia wsiąkanie wód opadowych do gleby. Do tego dochodzi występowanie miejskich wysp ciepła, nieuporządkowana zieleń oraz ograniczona dostępność do terenów rekreacyjnych dla mieszkańców – wylicza Anna Aleksandrzak.

Co za nami...

Część działań już zrealizowano. Gmina Śrem zmodernizowała płytę swojego rynku.

- Jest dużo nowej zieleni oraz drzew. Powstała przestrzeń do wypoczynku: ławki zintegrowane z klombami i drewniane podesty z małą architekturą, nowe oświetlenie. W centralnej części placu stoi fontanna posadzkowa – wymienia Anna Aleksandrzak. - W mieście powstały też m.in. dwa ekoprzystanki oraz park kieszonkowy „Ogród Róż” – dodaje.

Ponad 20 nowych drzew i 750 krzewów, łąka kwietna, dwa domki dla owadów i nowe alejki z przepuszczalnej nawierzchni mineralnej – to z kolei efekty prac wykonanych pomiędzy ulicami Wiatraczną i Krzywoustego w Poznaniu. Stolica województwa wzbogaciła się też m.in. o nowy skwer przy ulicy Norwida oraz park kieszonkowy na ulicy Inflanckiej.

W Kiekrzu, w gminie Rokietnica, także powstał nowy park.

- Tamtejszy samorząd na nowo zagospodarował obszar rekreacyjny. Pojawiła się nowa roślinność tolerancyjna na zalewanie, a także dukt spacerowy z przepuszczalnego kruszywa żwirowego wraz z ławkami i tablicami edukacyjnymi. Nasadzenia objęły krzewy oraz drzewa iglaste i liściaste. Powstała łąka kwietna i zasadzono liczne rośliny miododajne. W okolicy pojawiły się domki dla owadów pożytecznych, a nawet domki dla jeży– mówi Anna Aleksandrzak.

Samorząd w Kostrzynie zdecydował się na odbudowę stawu rekreacyjnego i oczyszczenie terenu z namułów. Pojawiły się także nowe drzewa i krzewy. W Obornikach powstał zaś system rozsączania wód opadowych i roztopowych za pomocą studni chłonnych oraz skrzynek rozsączających. Stowarzyszenie Metropolia Poznań uruchomiło natomiast portal poświęcony projektowi, na którym można znaleźć m.in. artykuły o inwestycjach realizowanych w ramach projektu, scenariusze warsztatów ekologicznych czy webinarium edukacyjne. Odbyły się również dwa pikniki klimatyczne oraz pierwsza edycja konkursu plastycznego dla młodzieży „NASZA EKO METROPOLIA”.

Część samorządów jeszcze realizuje swoje prace. Suchy Las jest w trakcie budowy systemu retencjonowania wód na terenie parku Sucholeska Łąka. Murowana Goślina tworzy ekopark przy Osiedlu 600-lecia, który stanie się naturalnym rezerwuarem wody.

Nowe parki kieszonkowe i zbiorniki retencyjne

Prędkości nabiera też drugi etap przedsięwzięcia. Przy ulicy Mickiewicza w Poznaniu powstanie park kieszonkowy, przy Hetmańskiej zaś zielony skwer. Swarzędz zbuduje zbiornik retencyjno-infiltracyjny.

- Sporo pracy przed samorządem Mosiny, który planuje przebudowę Parku Budzyń z wykorzystaniem funkcji retencyjnych. W gminie zwiększy się ilość zieleni, powstaną też ogrody deszczowe oraz inne obiekty zwiększające możliwości retencjonowania i rozprowadzania wody – mówi Anna Aleksandrzak. - Aż pięć nowych parków powstanie w gminie Pobiedziska, a Puszczykowo zrewitalizuje płytę rynku, w celu redukcji tzw. wyspy ciepła. Zbiorniki retencyjne powstaną w Tarnowie Podgórnym, Czerwonaku i Buku. Wszystko ma być gotowe do końca 2028 roku – dodaje.

Samorządy przygotowują się także do trzeciego etapu projektu, który zakłada kontynuację wcześniejszych działań. Zakres prac ponownie jest bardzo szeroki, choć nie rozpoczęły się jeszcze prace budowlane i plany mogą ulec pewnym korektom.

- Władze Swarzędza zaplanowały budowę zbiornika retencyjnego oraz systemu kanalizacji deszczowej. W Śremie miałyby powstać nowe parki kieszonkowe i ekoprzystanki. Interesujący projekt przewidziano także w Sobocie, w gminie Rokietnica. Na terenie istniejącego placu zabaw ma zostać urządzony ogród sensoryczny. Z kolei w Kostrzynie planuje się przekształcenie wyjałowionego terenu w park, natomiast gmina Kleszczewo, która charakteryzuje się najmniejszym wskaźnikiem lesistości w województwie, stawia na nasadzenia. Nowe drzewa mają pojawić się wokół zbiornika retencyjnego w Tulcach. W Skokach przewidziano podziemne zbiorniki retencyjne – wymienia Anna Alekandrzak. - To tylko część zaplanowanych inwestycji, które mają zostać zrealizowane do końca września 2029 roku – dodaje.

Całkowity koszt projektu „Wsparcie małej retencji wodnej i rozwój zielono-niebeskiej infrastruktury na obszarze Metropolii Poznań” to kwota przeszło 160 mln zł, z czego unijne dofinansowanie wyniosło ponad 112 mln zł.