Komunikat dotyczący stosowania rozwiązań równoważnych w dokumentacji postępowań o udzielenie zamówienia (dot. Beneficjentów Priorytetu 6, 9 oraz Działania 10.01 FEW) | Fundusze Europejskie dla Wielkopolski

Aktualności

flaga unii na tle nieba

Mając na uwadze przekazane Instytucji Zarządzającej FEW (dalej: IZ FEW) zalecenia Komisji Europejskiej w zakresie stosowania sformułowania „lub równoważne” w specyfikacji warunków zamówienia, IZ FEW przypomina o konieczności zapewnienia zgodności dokumentów zamówienia z zasadami udzielania zamówień publicznych oraz wymogami wynikającymi z dyrektyw Unii Europejskiej w sprawie zamówień publicznych oraz z prawa krajowego.

IZ FEW zwraca uwagę, że konieczność zapewnienia możliwości zaoferowania rozwiązań równoważnych oraz zakaz formułowania wymagań, które w sposób nieuzasadniony ograniczają konkurencję, wynika w szczególności z art. 42 dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/24/UE z dnia 26 lutego 2014 r. w sprawie zamówień publicznych, uchylającej dyrektywę 2004/18/WE (dalej: dyrektywa). Przepis ten odnosi się do specyfikacji technicznych określanych w dokumentach zamówienia, a więc wymagań dotyczących cech robót budowlanych, dostaw lub usług stanowiących przedmiot zamówienia.

Regulacje dyrektywy 2014/24/UE w zakresie dotyczącym zapewnienia możliwości zaoferowania rozwiązań równoważnych zostały wdrożone do polskiego porządku prawnego w szczególności w przepisach ustawy z dnia 11 września 2019 r. – Prawo zamówień publicznych (dalej: ustawa Pzp). Zgodnie z art. 99 ust. 5 ustawy Pzp, w przypadku gdy przedmiotu zamówienia nie można opisać w sposób wystarczająco precyzyjny i zrozumiały, zamawiający może posłużyć się w opisie przedmiotu zamówienia wskazaniem znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, pod warunkiem że takiemu wskazaniu towarzyszą wyrazy „lub równoważny”. Jednocześnie, zgodnie z art. 99 ust. 6 ustawy Pzp, zamawiający jest zobowiązany do wskazania kryteriów stosowanych w celu oceny równoważności. Z kolei, zgodnie z art. 101 ust. 4 ustawy Pzp, opisując przedmiot zamówienia przez odniesienie do norm, ocen technicznych, specyfikacji technicznych i systemów referencji technicznych, o których mowa w art. 101 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 3 ww. ustawy, zamawiający jest obowiązany wskazać, że dopuszcza rozwiązania równoważne opisywanym, a odniesieniu takiemu towarzyszą wyrazy „lub równoważne”.

Obowiązek zapewnienia możliwości zaoferowania rozwiązań równoważnych znajduje także zastosowanie w postępowaniach prowadzonych zgodnie z zasadą konkurencyjności, określoną w Wytycznych dotyczących kwalifikowalności wydatków na lata 2021–2027 (dalej: Wytyczne). Zgodnie z pkt 10 sekcji 3.2.2 Wytycznych, w przypadku zastosowania w opisie przedmiotu zamówienia odniesień do znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę, specyfikacji technicznych lub norm właściwych dla Europejskiego Obszaru Gospodarczego, odniesieniom takim muszą towarzyszyć słowa „lub równoważne”.

Mając na uwadze przywołane powyżej przepisy oraz zalecenia Komisji Europejskiej, IZ FEW przypomina Beneficjentom o konieczności każdorazowej weryfikacji dokumentacji postępowania, w szczególności opisu przedmiotu zamówienia oraz jego załączników, pod kątem występowania odniesień zarówno do norm, ocen technicznych, specyfikacji technicznych lub systemów referencji technicznych, jak i do znaków towarowych, patentów lub pochodzenia, źródła lub szczególnego procesu, który charakteryzuje produkty lub usługi dostarczane przez konkretnego wykonawcę. W przypadkach, w których przepisy dyrektywy, ustawy Pzp lub Wytycznych wymagają dopuszczenia rozwiązań równoważnych, przy każdym konkretnym odniesieniu powinno się zastosować sformułowanie „lub równoważne”, a w przypadkach, w których jest to wymagane, określić również kryteria oceny równoważności. Powyższe działania mają na celu zapewnienie zgodności prowadzonego postępowania z zasadami uczciwej konkurencji i równego traktowania wykonawców oraz ograniczenie ryzyka nieuzasadnionego zawężenia kręgu potencjalnych wykonawców.